(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
11.8. అధ్యాయః 008
Mahabharata - Strii Parva - Chapter Topics
వ్యాసేన ధృతరాష్ట్రస్య శోకాపనోదనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Strii Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 11-8-0x(5326)(64975)
విదురస్య తు తద్వాక్యం నిశంయ కురుసత్తమః।
పుత్రశోకాభిసంతప్తః పపాత భువి మూర్ఛితః॥ 11-8-1(64976)
తం తథా పతితం భూమౌ నిఃసంజ్ఞం ప్రేక్ష్య బాంధవాః।
కృష్ణద్వైపాయనశ్చైవ క్షత్తా చ విదురస్తథా॥ 11-8-2(64977)
సంజయః సుహృదశ్చాన్యే ద్వాస్థా యే చాస్య సంమతాః।
జలేన సుఖశీతేన తాలవృంతైశ్చ భారత॥ 11-8-3(64978)
పస్పర్శుశ్చ కరైర్గాత్రం వీజమానాశ్చ యత్నతః।
అన్వాసత చిరం కాలం ధృతరాష్ట్రం తథావిధం॥ 11-8-4(64979)
అథ దీర్ఘస్య కాలస్య లబ్ధస·ంజ్ఞో మహీపతిః।
విలలాప చిరం కాలం పుత్రాధిభిరభిప్లుతః॥ 11-8-5(64980)
ధిగస్తు ఖలు మానుష్యం మానుష్యే చ పరిగ్రహం।
యతోమూలాని దుఃఖాని సంభవంతి పునఃపునః॥ 11-8-6(64981)
మిత్రనాశేఽర్థనాశే చ జ్ఞాతిసంబంధినామపి।
ప్రాప్యతే సుమహద్దుఃఖం విషాగ్నిప్రతిమం విభో॥ 11-8-7(64982)
యేన దహ్యంతి గాత్రాణి యేన ప్రజ్ఞా వినశ్యతి।
యేనాభిభూతః పురుషో మరణం ప్రతిపద్యతే॥ 11-8-8(64983)
తదిదం మరణం ప్రాప్తం మయా భాగ్యవిపర్యయాత్।
[తస్యాంతం నాధిగచ్ఛామి ఋతే ప్రాణవిమోక్షణాత్] 11-8-9(64984)
తచ్చైవాహం కరిష్యామి అద్యైవ ద్విజసత్తమ।
ఇత్యుక్త్వా తు మహాత్మానం పితరం బ్రహ్మవిత్తమం॥ 11-8-10(64985)
ధృతరాష్ట్రోఽభవన్మూఢః స శోకం పరమం గతః।
అభూచ్చ తూష్ణీం రాజాఽసౌ ధ్యాయమానో మహీపతిః॥ 11-8-11(64986)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా కృష్ణద్వైపాయనః ప్రభుః।
పుత్రశోకాభిసంతప్తం పుత్రం వచనమబ్రవీత్॥ 11-8-12(64987)
వ్యాస ఉవాచ। 11-8-13x(5327)
ధృతరాష్ట్ర మహాబాహో శృణు వక్ష్యామి పుత్రక।
శ్రుతవానసి మేధావీ ధర్మార్థకుశలః ప్రభో॥ 11-8-13(64988)
న తేఽస్త్యవిదితం కించిద్వేదితవ్యం పరంతప।
అనిత్యతాం హి భూతానాం విజానాసి న సంశయః॥ 11-8-14(64989)
అధ్రువే జీవలోకే చ స్థానే వా శాశ్వతే సతి।
జీవితే మరణాంతే చ కస్మాచ్ఛోచసి పుత్రక॥ 11-8-15(64990)
ప్రత్యక్షం తవ రాజేంద్ర వైరస్యాస్య సముద్భవః।
పుత్రం తే కారణం కృత్వా కాలయోగేన నిర్మితః॥ 11-8-16(64991)
అవశ్యం భవితవ్యే చ కురూణాం సంక్షయే నృప।
కస్మాచ్ఛోచసి తాఞ్శూరాన్గతాన్పరమికాం గతిం॥ 11-8-17(64992)
జానతా చ మహాబాహో విదురేణ మహాత్మనా।
యతితం సర్వయత్నేన శమం ప్రతి జనేశ్వర॥ 11-8-18(64993)
న చ దైవకృతో మార్గః శక్యో భూతేన కేనచిత్।
ఘటతాఽపి చిరం కాలం నియంతుమితి మే మతిః॥ 11-8-19(64994)
దేవతానాం హి యత్కార్యం మయా ప్రత్యక్షతః శ్రుతం।
తత్తేఽహం సంప్రవక్ష్యామి యథా స్థైర్యం భవేత్తవ॥ 11-8-20(64995)
పురాఽహం పరితో యాతః సభామైంద్రీం జితక్లమః।
అపశ్యం తత్ర చ సదా సమవేతాందివౌకసః॥ 11-8-21(64996)
నారదప్రముఖాంశ్చాపి సర్వాందేవర్షిసత్తమాన్।
తత్ర చాపి మయా దృష్టా పృథివీ పృథివీపతే॥ 11-8-22(64997)
కార్యార్థముపసంపన్నా దేవతానాం సమీపతః।
ఉపగంయ తదా ధాత్రీ దేవానాహ సమాగతాన్॥ 11-8-23(64998)
యత్కార్యం మమ యుష్మాభిర్బ్రహ్మణః సదనే తదా।
ప్రతిజ్ఞాతం మహాభాగాస్తచ్ఛీఘ్రం సంవిధీయతాం॥ 11-8-24(64999)
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా విష్ణుర్లోకనమస్కృతః।
ఉవాచ వాక్యం ప్రహసన్ప్రభుస్తాం దేవసంసది॥ 11-8-25(65000)
ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రాణాం యస్తు జ్యేష్ఠః శతస్య వై।
దుర్యోధన ఇతి ఖ్యాతః స తే కార్యం కరిష్యతి॥ 11-8-26(65001)
తం చ ప్రాప్య మహీపాలం కృతకృత్యా భవిష్యసి।
తస్యార్థే పృథివీపాలాః కురుక్షేత్రం సమాగతాః॥ 11-8-27(65002)
అన్యోన్యం ఘాతయిష్యంతి దృఢైః శస్త్రైః ప్రహారిణః।
తతస్తే భవితా దేవి భారస్య యుధి నాశనం॥ 11-8-28(65003)
గచ్ఛ శీఘ్రం స్వకం స్థానం లోకాంధారయ శోభనే।
స ఏష తే సుతో రాజఁల్లోకసంహారకారణాత్॥ 11-8-29(65004)
కలేరంశః సముత్పన్నో గాంధార్యా జఠరే నృప।
అమర్షీ బలవాఞ్శూరః క్రోధనో దుష్ప్రసాధనః॥ 11-8-30(65005)
దైవయోగాత్సముత్పన్నా భ్రాతరస్తస్య తాదృశాః।
శకునిర్మాతులశ్చైవ కర్ణశ్చ పరమః సఖా॥ 11-8-31(65006)
సముత్పన్నా వినాశార్థం పృథివ్యాం సహితా నృపాః।
[యాదృశో జాయతే రాజా తాదృశోఽస్య జనో భవేత్॥ 11-8-32(65007)
అధర్మో ధర్మతాం యాతి స్వామీ చేద్ధార్మికో భవేత్।
స్వామినో గుణదోషాభ్యాం భృత్యాః స్యుర్నాత్ర సంశయః॥ 11-8-33(65008)
దుష్టం రాజానమాసాద్య గతాస్తే తనయా నృప।]
ఏతమర్థం మహాబాహో నారదో వేద తత్త్వవిత్॥ 11-8-34(65009)
ఆత్మాపరాధాత్పుత్రాస్తే వినష్టాః పృథివీపతే।
మా తాఞ్శోచస్వ రాజేంద్ర న హి శోకేఽస్తి కారణం॥ 11-8-35(65010)
న హి తే పాండవాః స్వల్పమపరాధ్యంతి భారత।
పుత్రాస్తవ దురాత్మానో యైరియం ఘాతితా మహీ॥ 11-8-36(65011)
నారదేన చ భద్రం తే పూర్వమేవ న సంశయః।
యుధిష్ఠిరస్య సమితౌ రాజసూయే నివేదితం॥ 11-8-37(65012)
పాండవాః కౌరవాః సర్వే సమాసాద్య పరస్పరం।
నభవిష్యంతి కౌంతేయ యత్తే కృత్యం తదాచర॥ 11-8-38(65013)
నారదస్య వచః శ్రుత్వా తథాఽకుర్వత పాండవాః।
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం దేవగుహ్యం సనాతనం॥ 11-8-39(65014)
కథం తే శోకనాశః స్యాత్ప్రాణేషు చ దయా ప్రభో।
స్నేహశ్చ పాండుపుత్రేషు జ్ఞాత్వా దైవకృతం విధిం॥ 11-8-40(65015)
ఏష చార్థో మహాబాహో పూర్వమేవ మయా శ్రుతః।
కథితో ధర్మరాజస్య రాజసూయే కురూత్తమ॥ 11-8-41(65016)
యతితం ధర్మపుత్రేణ మయా గుహ్యే నివేదితే।
అవిగ్రహే కౌరవాణాం దైవం తు బలవత్తరం॥ 11-8-42(65017)
అనతిక్రమణీయో హి విధీ రాజన్కథంచన।
కృతాంతస్య తు భూతేన స్థావరేణ చరేణ చ॥ 11-8-43(65018)
భవాంధర్మపరో యత్ర బుద్ధిశ్రేష్ఠశ్చ భారత।
ముహ్యతే ప్రాణినాం జ్ఞాత్వా గతిం చాగతిమేవ చ॥ 11-8-44(65019)
త్వాం తు శోకేన సంతప్తం ముహ్యమానం ముహుర్ముహుః।
జ్ఞాత్వా యుధిష్ఠిరో రాజా ప్రాణానపి పరిత్యజేత్॥ 11-8-45(65020)
కృపాలుర్నిత్యశో వీరస్తిర్యగ్యోనిగతేష్వపి।
స కథం త్వయి రాజేంద్ర కృపాం నైవ కరిష్యతి॥ 11-8-46(65021)
మమ చైవ నియోగేన విధేశ్చాప్యనివర్తనాం।
పాండవానాం చ కారుణ్యాత్ప్రాణాంధారయ భారత॥ 11-8-47(65022)
ఏవం తే వర్తమానస్య లోకే కీర్తిర్భవిష్యతి।
ధర్మార్థః సుమహాంస్తాత తప్తం స్యాచ్చ తపశ్చిరాత్॥ 11-8-48(65023)
పుత్రశోకం సముత్పన్నం హుతాశం జ్వలితం యథా।
ప్రజ్ఞాంభసా మహారాజ నిర్వాపయ సదా సతా॥ 11-8-49(65024)
వైశంపాయన ఉవాచ। 11-8-50x(5328)
తచ్ఛ్రుత్వా తస్య వచనం వ్యాసస్యామితతేజసః।
ముహూర్తం సమనుధ్యాయంధృతరాష్ట్రోఽభ్యభాషత॥ 11-8-50(65025)
మహతా శోకజాలేన ప్రణున్నోఽస్మి ద్విజోత్తమ।
నాత్మానమవబుధ్యామి ముహ్యమానో ముహుర్ముహుః॥ 11-8-51(65026)
ఇదం తు వచనం శ్రుత్వా తవ దేవనియోగజం।
ధారయిష్యాంయహం ప్రాణాన్యతిష్యే చ న శోచితుం॥ 11-8-52(65027)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం వ్యాసః సత్యవతీసుతః।
ధృతరాష్ట్రస్య రాజేంద్ర తత్రైవాంతరధీయత॥ ॥ 11-8-53(65028)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే స్త్రీపర్వణి జలప్రదానికపర్వణి అష్టమోఽధ్యాయః॥ 8 ॥*

Mahabharata - Strii Parva - Chapter Text

[జనమేజయ ఉవాచ। 11-8-0x(5329)(65029)
గతే భగవతి వ్యాసే ధృతరాష్ట్రో మహీపతిః।
కిమచేష్టత విప్రర్షే తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి॥ 11-8-1(65030)
తథైవ కౌరవో రాజా ధర్మపుత్రో మహామనాః।
కృపప్రభృతయశ్చైవ కిమకుర్వత తే త్రయః॥ 11-8-2(65031)
అశ్వత్థాంనః శ్రుతం కర్మ శాపశ్చాన్యోన్యకారితః।
వృత్తాంతముత్తరం బ్రూహి యదభాషత సంజయః॥ 11-8-3(65032)
వైశంపాయన ఉవాచ। 11-8-4x(5330)
హతే దుర్యోధనే చైవ హతే సైన్యే చ సర్వశః।
సంజయో విగతప్రజ్ఞో ధృతరాష్ట్రముపస్థితః॥ 11-8-4(65033)
సంజయ ఉవాచ। 11-8-5x(5331)
ఆగంయ నానాదేశేభ్యో నానాజనపదేశ్వరాః।
పితృలోకం గతా రాజన్సర్వే తవ సుతైః సహ॥ 11-8-5(65034)
యాచ్యమానేన సతతం తవ పుత్రేణ భారత।
ఘాతితా పృథివీ సర్వా వైరస్యాంతం విధిత్సతా॥ 11-8-6(65035)
పుత్రాణామథ పౌత్రాణాం పితౄణాం చ మహీపతే।
ఆనుపూర్వ్యేణ సర్వేషాం ప్రేతకార్యాణి కారయ॥ 11-8-7(65036)
వైశంపాయన ఉవాచ। 11-8-8x(5332)
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం ఘోరం సంజయస్య మహీపతిః।
గతాసురివ నిశ్చేష్టో న్యపతత్పృథివీతలే॥ 11-8-8(65037)
తం శయానముపాగంయ పృథివ్యాం పృథివీపతిం।
విదురః సర్వధర్మజ్ఞ ఇదం వచనమబ్రవీత్॥ 11-8-9(65038)
ఉత్తిష్ఠ రాజన్కిం శేషే మా శుచో భరతర్షభ।
ఏషా వై సర్వసత్వానాం లోకేశ్వర పరా గతిః॥ 11-8-10(65039)
అభావాదీని భూతాని భావమధ్యాని భారత।
అభావనిధనాన్యేవ తత్ర కా పరిదేవనా॥ 11-8-11(65040)
న శోచన్మృతమన్వేతి న శోచన్ంరియతే నరః।
ఏవం సాంసిద్ధికే లోకే కిమర్థమనుశోచసి॥ 11-8-12(65041)
అయుధ్యమానో ంరియతే యుధ్యమానస్తు జీవతి।
కాలం ప్రాప్య మహారాజ న కశ్చిదతివర్తతే॥ 11-8-13(65042)
కాలః కర్షతి భూతాని సర్వాణి వివిధాని చ।
న కాలస్య ప్రియః కశ్చిన్న ద్వేష్యః కురుసత్తమ॥ 11-8-14(65043)
యథా వాయుస్తృణాగ్రాణి సంవర్తపతి సర్వతః।
తథా కాలవశం యాంతి భూతాని భరతర్షభ॥ 11-8-15(65044)
ఏకసార్థప్రయాతానాం సర్వేషాం తత్ర గామినాం।
యస్య కాలః ప్రయాత్యగ్రే తత్ర కా పరిదేవనా॥ 11-8-16(65045)
యాంశ్చాపి నిహతాన్యుద్ధే రాజంస్త్వమనుశోచసి।
న శోచ్యా హి మాహత్మానః సర్వే తే త్రిదివం గతాః॥ 11-8-17(65046)
న యజ్ఞైర్దక్షిణావద్భిర్న తపోభిర్న విద్యయా।
తథా స్వర్గముపాయాంతి యథా శూరాస్తనుత్యజః॥ 11-8-18(65047)
సర్వే వేదవిదః శూరాః సర్వే సుచరితవ్రతాః।
సర్వే చాభిముఖాః క్షీణాస్తత్ర కా పరిదేవనా॥ 11-8-19(65048)
శరీరాగ్నిషు శూరాణాం జుహువుస్తే శరాహుతీః।
హూయమానాఞ్శరాంశ్చైవ సేహురుత్తమపూరషాః॥ 11-8-20(65049)
ఏవం రాజంస్తవాచక్షే స్వర్గ్యం పంథానముత్తమం।
న యుద్ధాదధికం కించిత్క్షత్రియస్యేహ విద్యతే॥ 11-8-21(65050)
క్షత్రియాస్తే మహాత్మానః శూరాః సమితిశోభనాః।
ఆశిషం పరమాం ప్రాప్తా న శోచ్యాః సర్వ ఏవ హి॥ 11-8-22(65051)
ఆత్మనాఽఽత్మానమాశ్వాస్య మా శుచః పురుషర్షభ।
నాద్య శోకాభిభూతస్త్వం కార్యముత్స్నష్టుమర్హసి॥ ॥ 11-8-23(65052)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే స్త్రీపర్వణి జలప్రదానికపర్వణి అధ్యాయః॥

Mahabharata - Strii Parva - Chapter Footnotes

11-8-29 కాలః సంహారకారణాదితి క.ఛ.ఠ.పాఠః॥
11-8-37 నారదేన సమాఖ్యాతమితి క.ఛ.ఠ.పాఠః॥
11-8-39 తదాఽశోచంత పాండవా ఇతి ఝ.పాఠః॥
11-8-48 ధర్మశ్చ సుమహాస్తాత తప్తస్య తపసశ్చిరాదితి క.ఛ.ఠ.పాఠః॥
11-8-8 అష్టమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.